Sipas Indeksit Kombëtar të Sigurisë Kibernetike (NCSI) - një indeks live, publikisht i verifikueshëm, i mirëmbajtur nga e-Governance Academy e Estonisë - Shqipëria aktualisht zë vendin #1 në botë, me një rezultat 98.33 nga 100. Kjo e vendos para Finlandës (95.83), Estonisë (94.17), dhe Hungarisë (93.33), të gjitha vende me reputacion prej kohësh të vendosur për qeverisje digjitale. Kjo s'është pretendim marketingu - renditja, dhe provat pas çdo pike, janë publike në ncsi.ega.ee dhe kushdo mund ta kontrollojë.
Ia vlen të jemi të saktë për çfarë mat vërtet NCSI, sepse '#1 në sigurinë kibernetike' keqkuptohet vazhdimisht. Indeksi vlerëson kapacitetin e qeverisë qendrore nëpër 3 kategori, 12 kapacitete, dhe 49 indikatorë: legjislacion në fuqi, njësi të specializuara (si një CSIRT kombëtar), formate zyrtare bashkëpunimi, dhe rezultate konkrete si ushtrime kombëtare kibernetike dhe shërbime publike digjitale. Është, me fjalë të tjera, një matje se sa e gatshme është qeveria dhe kuadri ligjor i një vendi për të parandaluar dhe reaguar ndaj kërcënimeve kibernetike në nivel kombëtar.
Kjo është diçka me vlerë reale, dhe ia vlen ta marrësh seriozisht dhe jo ta shpërfillësh si detaj teknik. Një kuadër kombëtar i fortë do të thotë infrastrukturë reale dhe e përdorshme për bizneset: një CSIRT kombëtar funksional ku raportohen incidentet, bazë ligjore më e qartë për përputhshmërinë me mbrojtjen e të dhënave, dhe një bazë në rritje profesionistësh lokalë të sigurisë kibernetike të trajnuar. Një vend i renditur i 130-ti në këtë indeks s'ka asgjë nga kjo skelë e vendosur - Shqipëria duke e pasur është një avantazh real, strukturor për çdo biznes që operon këtu.
Ajo që s'e mat është nëse ndonjë biznes individual në Shqipëri i ka patch-et e përditësuara, punonjësit e trajnuar kundër phishing-ut, apo autentikimin me shumë faktorë të aktivizuar. Këto janë pyetje të veçanta, që marrin përgjigje veç e veç për çdo organizatë - dhe shkeljet më të mëdha të mbuluara në këtë blog s'ndodhën në vende të qeverisura keq. Equifax u shkel në Shtetet e Bashkuara për shkak të një patch-i që kishte qenë i disponueshëm për dy muaj. Colonial Pipeline u shkel për shkak të një fjalëkalimi të ripërdorur. Kuadri kombëtar dhe siguria e biznesit individual janë të lidhura, por s'janë e njëjta gjë, dhe t'i ngatërrosh është pikërisht mënyra si një biznes përfundon duke supozuar që është i mbrojtur për shkak të diçkaje që bëri një agjenci qeveritare.
Përfundimi i sinqertë është ky: renditja #1 e Shqipërisë është një arritje reale, e verifikueshme, dhe një avantazh i vërtetë - një themel ligjor dhe institucional i fortë mbi të cilin të ndërtosh. Çfarë ndërtohet mbi të, në nivelin e çdo biznesi specifik, mbetet ende patch-imi, monitorimi, trajnimi i punonjësve, dhe testimi i vetë atij biznesi. Skela kombëtare ndihmon; s'e zëvendëson atë.